HANGİ DAVALARI KAPSIYOR?
* 1 Ocak’tan tarihinden itibaren işçi ve işveren alacakları, işe iade talepleri de dahil olmak üzere iş hayatındaki tüm anlaşmazlıklarda dava şartı, arabuluculuk kapsamına alındı. Yani taraflar mahkemeye değil de önce arabulucuya başvurmak zorunda. Anlaşmazlık Arabuluculukta çözülemezse taraflar mahkemeye gidebilir.
* Kıdem ve ihbar tazminatı, fazla mesai, hafta tatili, yıllık izin, bayram tatili ücreti, mobing, kötü niyet tazminatı, sendikal tazminat, işe iade davaları gibi tüm anlaşmazlıklarda artık arabuluculuğa başvurulmadan dava yoluna gidilemeyecek.
BAŞVURU NEREYE VE NASIL YAPILIYOR?
* İş akdi feshedilip işten çıkarılan bir kişi, en yakın adliyeye veya istediği herhangi bir arabuluculuk merkezine gidecek. Türkiye’de 108 adliyede arabuluculuk bürosu bulunuyor. Olmayan yerlerde ise sulh hukuk mahkemelerinin yazı işleri, aynı görevleri yapıyor.
* Başvuru sırasında herhangi bir masraf ve harç alınmıyor. Ücretsiz başvuru yapılıyor.
* Başvurunun yapıldığı veya karşı tarafın bulunduğu yerden arabulucu atanıyor. Arabulucu, karşı tarafı oturuma davet ediyor. Taraflar oturuma kendisi tek gelebileceği gibi avukatıyla da katılabilir.
* Taraflar ilk oturuma katılmak zorundalar. Katılmayan tarafı arabulucu kayda geçiriyor. İleride haklı çıksa bile masraflar, iyi niyet göstermediği için, oturuma gelmeyen tarafa kalıyor.
* Oturuma gelip, iki saat görüştükten sonra taraflar anlaşamazsa masrafı Bakanlık ödüyor. Dava sonunda taraflara yansıtılıyor.
İŞ UYUŞMAZLIKLARINDA DAVA ŞARTI OLARAK ARABULUCULUKTA
SIKÇA SORULAN SORULAR
1. İş Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Olarak Arabuluculuk Nedir?
1 Ocak 2018 tarihinden itibaren işçi-işveren uyuşmazlıklarında dava açmak isteyen
tarafın öncelikle arabuluculuk yoluna gitmesi gerekmektedir. Arabuluculuğa
başvurulmadan dava açılması durumunda, dava, dava şartı yokluğundan
reddedilecektir.
2. Hangi Uyuşmazlıklar Dava Şartı Olarak Arabuluculuk Kapsamına Girer?
Bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi ve işveren alacağı ve tazminatı(kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötü niyet tazminatı, fazla mesai ücreti, hafta tatili
ücreti, yıllık izin ücreti vb.) ile işe iade taleplerinde dava açılmadan önce arabulucuya
başvurulmuş olması dava şartı olacaktır. Ancak iş kazası veya meslek hastalığından
kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları ile bunlarla ilgili tespit ve itiraz
durumları bu kapsamda değildir.
3. Başvuru Nereye Yapılır?
Başvuru adliyelerde bulunan arabuluculuk bürolarına yapılır. Arabuluculuk bürosu
olmayan yerlerde arabuluculuk bürosu sıfatıyla görevlendirilen sulh hukuk mahkemesi
yazı işleri müdürlüğü tarafından işlemler gerçekleştirilir.
4. Arabulucu Nasıl Atanır, Taraflar İstediği Arabulucuyu Seçebilir mi?
Arabulucu, adliyelerdeki arabuluculuk bürolarındaki görevli personel tarafından sicile
kayıtlı arabulucular listesinden atanacaktır. Ancak tarafların listede yer alan herhangi
bir arabulucu üzerinde anlaşmaları halinde bu arabulucu görevlendirilir.
5. Dava Şartı Olarak Arabuluculukta Arabulucu Başvuruyu En Fazla Ne Kadar
Süre İçerisinde Sonuçlandırır?
Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde
sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla bir hafta
uzatılabilir.
6. Arabuluculuğa Başvuru Ücretli midir?
Arabuluculuk bürosuna başvuruda herhangi bir ücret alınmaz. Taraflar arabuluculuk
görüşmelerinde anlaşamazlarsa 2 saatlik ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır.
Anlaşma durumunda ücret, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde ödenir.
Ancak uygulamada sıklıkla görüldüğü üzere, işveren tarafından da arabuluculuk
ücretinin tamamı ödenebilir. Ücret, Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesine göre
belirlenir. Arabuluculuk Ücret Tarifesi, Arabuluculuk Daire Başkanlığının resmi web
sitesinde yer almaktadır.
http://www.adb.adalet.gov.tr/Sayfalar/Teskilat/mevzuat/tarife.html
7. Arabuluculuk Görüşmelerine Kimler Katılır?
Arabuluculuk görüşmelerine taraflar bizzat ya da varsa avukatları aracılığıyla
katılabilirler. Tarafın vekili aracılığı ile görüşmelere katılmak istemesi durumunda
vekaletnamede arabuluculukla ilgili özel bir yet ki gerekir.
8. Karşı Taraf Görüşmelere Gelmezse Ne Olur?
İlk toplantıya mazeretsiz bir şekilde katılmayan taraf dava açıldığı taktirde, bu taraf
dava sonucunda kısmen ya da tamamen haklı çıksa dahi yargılama giderlerinin
tamamından sorumlu tutulur. Ayrıca, bu taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmez.
9. Anlaşma Sağlanamazsa Süreç Nasıl Devam Eder?
Arabuluculuk sürecinde taraflar anlaşma sağlayamazsa mahkemeye başvurarak dava
açabilirler.
10. Arabuluculuk Ücretini Karşılayamayacak Durumda Olan Taraf Nereye
Başvurmalıdır?
Arabuluculuk ücretini karşılamak için adli yardıma ihtiyaç duyan taraf arabuluculuk
bürosunun bulunduğu yerdeki sulh hukuk hâkiminin kararıyla adli yardımdan
yararlanabilecektir.