Kocaeli İş Mahkemelerinde işe iade ve kıdem tazminatı davalarının yürütülme süreci, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) çerçevesinde şekillenmektedir.

1. Dava Şartı Arabuluculuk Aşaması

İş hukukundan kaynaklanan kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, işçilik alacakları ve işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.

  • Yetkili Arabuluculuk Bürosu: Karşı tarafın (işverenin) yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer yetkilidir. Kocaeli merkez ve mülhak adliyelerinde (Kocaeli Adliyesi – İzmit, Gebze, Gölcük, Kandıra, Körfez vb.) bulunan Arabuluculuk Bürolarına başvuru yapılır.

  • Süre Sınırı (İşe İade): Fesih bildiriminin tebliğ edildiği tarihten itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır.

  • Anlaşmama Sonucu: Arabuluculuk görüşmeleri sonunda anlaşma sağlanamazsa, arabulucu tarafından düzenlenen Son Tutanak alınır. Bu tutanağın aslı veya yetkili onaylı örneği dava dilekçesine eklenmek zorundadır.

2. Dava Açma ve Yetkili/Görevli Mahkeme

  • Görevli Mahkeme: İş Mahkemeleri (Kocaeli İş Mahkemeleri).

  • Yetkili Mahkeme: Davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi veya işin yapıldığı yer mahkemesi (Kocaeli / Gebze vb.).

  • Dava Açma Süresi (İşe İade): Arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde iş mahkemesinde dava açılmalıdır.

  • Zamanaşımı Süreleri (Tazminat ve Alacaklar): Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti taleplerinde zamanaşımı fesih tarihinden itibaren 5 yıldır.

3. İşe İade Davası Esas Şartları ve Süreci

İşe iade davasının açılabilmesi için İş Kanunu kapsamındaki güvence şartlarının varlığı aranır:

  1. İşçi Sayısı: İşyerinde en az 30 işçinin çalışıyor olması.

  2. Kıdem Süresi: İşçinin en az 6 aylık kıdeminin bulunması (yer altı işleri hariç).

  3. Sözleşme Türü: Belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışılması.

  4. İşveren Vekili Olmama: İşletmenin bütününü sevk ve idare eden veya işyerinin bütününü sevk ve idare eden ve işçi alma/çıkarma yetkisi bulunan işveren vekili konumunda olunmaması.

  5. Geçerli Sebep Noksanlığı: Feshin geçerli bir sebebe dayanmadığının tespiti.

4. Kıdem Tazminatı ve Diğer İşçilik Alacakları Davası

İşe iade talebiyle birlikte veya bağımsız olarak kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacakları talep edilebilir:

  • Kıdem Tazminatı Koşulları: En az 1 yıllık kıdem ve iş sözleşmesinin kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde (haklı sebeple fesih, işveren tarafından haksız fesih, emeklilik, askerlik, evlilik vb.) sona ermesi.

  • Hesaplama: İşçinin son giydirilmiş brüt ücreti üzerinden, çalıştığı her tam yıl için 30 günlük ücret tutarında hesaplanır (tavan sınırlaması gözetilerek).

5. Yargılama Aşamaları (Kocaeli İş Mahkemeleri)

  1. Dilekçeler Teatisi: Dava dilekçesinin tebliği, cevap dilekçesi, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçelerinin sunulması.

  2. Ön İnceleme Duruşması: Uyuşmazlık konularının tespiti, delillerin toplanması ve sulh/arabuluculuk teşviki.

  3. Tahkikat Aşaması:

    • Tanıkların dinlenmesi.

    • Emsal ücret araştırması (ilgili sendikalar, ticaret/sanayi odalarından).

    • SGK kayıtlarının ve işyeri özlük dosyasının incelenmesi.

    • Bilirkişi İncelemesi: Dosyanın hesap bilirkişisine tevdi edilerek kıdem tazminatı, işe iade boşta geçen süre tazminatı ve iş güvencesi tazminatının hesaplanması.

  4. Sözlü Yargılama ve Hüküm: Mahkemenin kararı açıklaması.

6. Kanun Yolları (İstinaf ve Temyiz)

  • İstinaf: İş mahkemesi kararlarına karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi (İlgili Hukuk Dairesi) nezdinde istinaf kanun yoluna başvurulabilir.

  • Temyiz: Miktar sınırına ve dava türüne göre BÖM kararlarına karşı Yargıtay nezdinde temyiz yolu açıktır (İşe iade kararlarında istinaf incelemesi neticesinde verilen kararlar kesindir).