Azilname bir diğer ismiyle azil belgesi-görevden alma belgesi, Türk hukukunda Türk Borçlar Kanunu, Avukatlık Kanunu, Noterlik Kanunu, Türk Medeni Kanunu gibi bir çok kanuna konu olmuş ve Yargıtay’ın da çok sık ele aldığı bir belge türüdür.

Aşağıda ayrıntıları ile inceleneceği üzere, azilnamede azil eden ve azil edilen olmak üzere 2 ayrı taraf mevcuttur. Azilname ile azil eden taraf, azil edilen tarafa karşı tek taraflı bir beyan ile yeni bir işlem doğurmaktadır.

Azilname Nedir ?

Türk Dil Kurumu sözlüğü uyarınca “azil” sözcüğü görevden almak demektir. Hukuken ise Vekalet veren gerçek ya da tüzel kişinin, vekiline vekaletname ile vermiş olduğu yetkiyi kısmen veya tamamen geri almasına azil denir.

Azilnamede 2 taraf bulunmaktadır. Bu taraflardan ilki azleden asildir. Azilname ile asil yani vekil eden taraf tek taraflı irade beyanı ile vekiline vermiş olduğu vekalet yetkisini kısmen ya da tamamen geri almaktadır.

Azilname ya da görevden alma belgesi, vekilinize vekaletname vermiş olduğunuz noterden yapılabilmektedir. Ancak vekilini azletmek isteyen asilin, vekaletnamenin yapıldığı noterliği ve işlemin tarih ve sayısını hatırlayamadığını bildirip, azilnamenin düzenlenmesinde ısrar etmesi halinde ise bu beyanı azilnameye yazılıp kendisine imzalatılmak suretiyle azilname işlemi yapılabilmektedir.

Azilnameye konu vekalet, yurt dışında bir konsoloslukta yapılmışsa, azilnamenin bir örneğinin Tebligat Kanununun yurtdışı tebligat hükümlerine göre Adalet Bakanlığı aracılığı ile bu konsolosluğa gönderilmesi gerekir.

Davaya vekalette, vekaletten azil için, müvekkil vekilini azlettiğini kendisine bildirmiş olsa dahi, bu azil işlemini vekil dava tutanağına kayıt veya tebliğ ettirmek üzere mahkemeye ve karşı tarafa bildirmediği sürece, mahkeme ve karşı taraf için bu azil işlemi  hüküm ifade etmeyecektir.

Türkiye Noterler Birliği’nin rehberi uyarınca, Azil beyanının karşı tarafa ulaştığı andan itibaren temsil yetkisi kural olarak son bulur. Azil beyanının azil edilen vekile bildirilmesi yeterlidir.

Diğer ilgili kişi, daire ve kurumlara da (örneğin tapu sicil md., Vergi dairesi, diğer kurum ve kuruluşlar.) ilgilinin isteği üzerine  bildirilmesinde yarar vardır.

Örnek Azilname

Türkiye Noterler Birliği’nin şablon metinleri uyarınca azilname örneği aşağıdaki gibidir:

……..Noterliği’nin …… yevmiye no’lu vekaletnamesiyle sizi vekil tayin etmiştik. Şimdi ise gördüğümüz lüzum üzerine sizi bu günden itibaren vekaletten ve vekaletname ile tarafınıza verilmiş olan tüm yetkilerden azlettik. Bundan sonra bu vekaletnameye dayanarak adımıza herhangi bir işlem yapmaya yetkili bulunmadığınızı bildiririz.  …/…/…