Hemen Göz Atın !
DAVACI/DAVALI AÇISINDAN MAHKEME SÜRECİ
Davacı/Davalı açısından mahkeme süreci, Günlük hayat içerisinde karşılaşılan problemler ya da mahkeme kararı ile tayin edilmesi gereken durumlar karşısında davacı kişi tarafından başvurulacak mahkeme ilgili yasa hükümleri gereğince farklılık göstermektedir. Bu durumda bize görev kuralları yol göstermektedir. Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. Görev kuralları, bir davaya o il veya ilçedeki hukuk mahkemelerinden hangisinin bakacağını tespit edilmesini sağlamaktadır.
Davanın görevli mahkemede/ davacı mahkemede açılması önemlidir aksi takdirde yargılama sürecinde sorunlar ile karşılaşılması kaçınılmazdır. Davacı mahkeme tespit edilirken öncelikle davanın genel mahkemenin mi yoksa özel mahkemenin mi görevine girdiğinin incelenmesi gerekir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda yer alan hüküm gereğince genel mahkeme, davanın açılacağı davacı mahkeme asliye hukuk mahkemesi, sulh hukuk mahkemesi, asliye ticaret mahkemesidir. Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.
Görevin belirlenmesi ve niteliği
MADDE 1- (1) Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. Asliye hukuk mahkemelerinin görevi
MADDE 2- (1) Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.
(2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir
Özel görevli mahkemeler ise aile mahkemeleri, tüketici mahkemeleri, kadastro mahkemeleri, iş mahkemeleri, icra mahkemeleri, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemeleridir.
Davanın görevli ve yetkili mahkemede açılmasının akabinde davacı ve davalı tarafa bir takım yükümlülükler ortaya çıkmaktadır. Davalı ve davacı mahkeme tarafından kendilerine yapılacak tebligatları özen ile takip etmelidir ya da kendisine hukuki sürecin takip edilmesi adına vekil tayin etmelidir.
Davacı Mahkemeye Katılmaz İse Ne Olur?
Yargılama sürecinde davacı mahkemeye gitmez ise usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez. Duruşma gününün belli edilmesi için tarafların başvurması gereken hâllerde gün tespit ettirilmemişse, son işlem tarihinden başlayarak bir ay geçmekle dosya işlemden kaldırılır. Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır.
İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır. İşlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi hâlde dava açılmamış sayılır. Hangi sebeple olursa olsun açılmamış sayılan davadaki talep dahi vaki olmamış sayılır.
Davacı Mahkemede Nerede Durmalıdır?
Duruşma sırasında takip edilmesi gereken bir düzen bulunmaktadır. Davacı mahkemede hakimin sağında durmalıdır davalı ise hakimin solunda durmalıdır.
Yargılama süreci aşamaları ile bir bütün olup bu aşamaların usul kanununa uygun olarak takip edilmesi gerekmektedir aksi takdirde davanın esasına girilemeden hak kayıplarına neden olabilir. Bu nedenle yargılama sürecinde hukuki destek için Kocaeli/İzmit’te faaliyet gösteren ofisimiz ile irtibata geçebilirsiniz.
“Eldeki davada, ilk yargılama tüketici mahkemesinde yapılmış ve bu doğrultuda hiç harç alınmamış; görevsizlik kararı üzerine dosyanın gönderildiği asliye hukuk mahkemesinde ise başvuru harcı ve nispi esas üzerinden harç ikmal edilmeden işin esası hakkında karar verilmiştir.
- Mahkemece, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ve ortaya konulan ilkeler göz ardı edilerek, eksik harç tamamlatılmadan yargılamaya devamla hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırıdır.
- Buna göre, mahkemece yapılacak iş; davacı tarafa genel hükümlere tâbi alacak istemine konu dava değeri üzerinden hesaplanacak peşin harcın ve başvuru harcının tamamlanması için bir sonraki celseye kadar usulünce ihtarat yapılarak süre verilmesi, bu sürede harç tamamlanırsa yargılamaya devam edilerek işin esasına girilmesi, tamamlanmazsa 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 150. maddesi gereğince dosyanın işlemden kaldırılması, süresi içerisinde harç tamamlanarak dosya yenilenmez ise de davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinden ibarettir.
- Hâl böyle olunca, direnme kararı yukarıda açıklanan bu değişik gerekçe ile bozulmalıdır.”YARGITAY Hukuk Genel Kurulu 2017/2787 E. , 2021/879 K.
Aşağıdaki yazılara da göz atabilirsiniz;
Siz de fikrinizi belirtin