Mobbing ve Tazminat Hakkı

Özellikle 21.yy’da hayli değişim gösteren iş hayatında ortaya çıkan ve yeni bir kavram olarak nitelendirilebilecek olan Mobbing, çalışanların tümünün bilgi sahibi olması gereken bir alandır.

Mobbing, en basit haliyle psikolojik saldırı olarak tanımlanabilir.

Mobbing Nedir ?

Mobbing; sözlük anlamı olarak; Mevcut gücün ya da pozisyonun kötüye kullanılarak; sistematik olarak psikolojik şiddet, baskı, kuşatma, taciz, aşağılama, tehdit vb. şekillerde tecelli eden duygusal bir saldırı” şeklinde tanımlanmakla birlikte, gündelik hayatta özellikle son yıllarda iş hayatı içerisinde işveren ya da yetki sahibi kimselerin, çalışanları istifa ettirme amacıyla uyguladıkları psikolojik tacizler olarak vücut bulmaktadır. Bu duruma örnek olarak; kendini göstermeyi engellemek, sözünü kesmek, yüksek sesle azarlamak, sürekli eleştiri, çalışanı iş ortamında yokmuş gibi davranılması, iletişimin kesilmesi, fikirlerine itibar edilmemesi, asılsız söylenti, hoş olmayan imalar, nitelikli iş verilmemesi, anlamsız işler verilip sürekli yer değiştirilmesi, ağır işler verilmesi gibi durumlar verilebilir. 

Mobbing Davası

İşveren tarafından uygulanan mobbing; kişiyi istifa ettirme amacıyla yapılan kasti her türlü davranış olup, sınırlı olarak bu fiillerin sayılabilmesi mümkün değildir. İşyerinde mobbinge örnek olarak kişinin arkadaşları önünde devamlı olarak küçük düşürülmesi verilebileceği gibi, düzenli olarak çalışma yeri veya konumunun değişmesi de örnek gösterilebilir.

Mobbing durumunun oluşabilmesi için sistematik bir baskının söz konusu olması gerekir.

Çeşitliliğini sınırlandırmış olmamakla birlikte yine de bazı başlıklar altında toplamak istersek:

  • İş yerinde mesleki yeterliliğiniz sorgulandığında
  • İş yerinde size güvenilmediği belirtilmiş ya da hissettirilmişse
  • Kasti olarak size bitiremeyeceğiniz bir iş verilmesi durumunda
  • İş yerinde normal şartlarda bilmeniz gereken fakat sizden gizlenilen bir bilginin olması durumunda
  • İş yerinde sizi görmezden gelmeleri, çalışanlar tarafından dışlanma, iş ortamından soyutlanma durumunda
  • İş yerinde yetkilerinizin kısıtlanması, iş tanımında negatif yönde bir değişikliğe gidilmesi durumunda mobbinge uğradığınızdan bahsedilebilir.

Ancak bu tarz davranışlar her zaman mobbing niteliği taşımayabilir. Yargıtay bu gibi fiillerin mobbing niteliği taşıması için gerekli olan şartları yapmış olduğu tanımda “aynı ortamda bulunan veya aynı organizasyona bağlı olan bir veya birden fazla kimsenin bir kişiye belli bir amaçla, sistematik bir şekilde yılgınlık, korku, tedirginlik, endişe, bunalım, bıkkınlık, sıkıntı veya kaygı oluşturacak söz, tutum veya davranışlarla psikolojik ve duygusal baskı kurarak onu belli şekilde davranmaya ya da davranmamaya, ortak alandan uzaklaştırmaya, güçsüzleştirmeye değersizleştirmeye, aşağılamaya veya pasifize etmeye yönelik davranışlar” olarak belirtmiştir. Bu duruma göre yukarıda bahsi geçen fiillerin mobbing niteliği taşıyabilmesi için;

  • Fiilin işyerinde sonuç doğurması gerekmektedir.
  • Sistematik bir şekilde gerçekleşmelidir. Sürekliliği olmayan anlık fiiller mobbing niteliği taşımaz.
  • Aynı işyerinde bulunan veya aynı organizasyona bağlı bir kimse tarafından gerçekleştirilmelidir.

Bu koşulları sağlamayan haksız davranışlar karşısında çalışanların başka bir takım hakları saklı kalmakla birlikte mobbing davası açarak sonuç elde edemeyeceklerdir. Örneğin belirtilen fiillerin yalnızca bir defa işlenmiş olması mobbing niteliği taşımaz, sistematik bir süreklilik gerekmektedir.

Mobbing Tazminat Miktarı

Yukarıda izah edilen davranışlar sonucu çalışan kişiye uygulanan psikolojik tacizin nedeni çoğunlukla çalışan kişinin işten çıkmasını sağlamaktır. Bu nedenle işyerinde mobbinge uğrayan işçi için iş akdinin bu nedenle feshi haklı bir neden sayılmaktadır. İş akdini haklı nedenle fesheden işçi ise kıdem tazminatına hak kazanacaktır. Bu durumda iş akdi feshedilerek işverenden kıdem tazminatı talep edilebileceği gibi, yetkili iş mahkemesinde dava açarak mobbingin tespitinin yanında manevi tazminat talebinde de bulunabilir. Yargıtay ve yerel mahkeme kararları nazara alındığında kıdem tazminatının yanısıra ciddi meblağlarda manevi tazminata hükmedilen kararlar görülmektedir.

İşyerinde psikolojik baskı davası konusunda işçinin en büyük zorluğu, çoğunlukla hislere ve duygulara dayalı mobbing durumunun somut delillerle ispatı aşamasında gündeme gelmektedir. İşyeri değişikliği, pozisyon değişikliği gibi durumlarda somut delillere ulaşılması kolay olabilmekle birlikte, arkadaşları önünde aşağılanma, ağır işler verilmesi gibi durumlarda bu delillere ulaşabilmek mümkün olmamaktadır. Bu durumlarda kişi tanık dinletme yoluyla iddialarını ispat edebilmektedir.

Mobbing Davası Yargıtay Kararları

İşyerinde mobbingden kaynaklanan haklar 2 yıllık kanuni zamanaşımına tabidir.

T.C YARGITAY
Hukuk Genel Kurulu
Esas: 2012 / 9-1925
Karar: 2013 / 1407
Karar Tarihi: 25.09.2013

ÖZET: Olayda davacının yer değiştirmelere bağlı olarak ulaşım, iletişim, konaklama ve yemek giderleri adı altında talep ettiği maddi tazminat yönünden dosya ekindeki klasör içindeki belgeler değerlendirilmeli, psikolojik taciz uygulamalarının doğrudan bir sonucu olan ve varsayıma dayanmayan gerçek bir zarar olup olmadığı belirlenmeli, davacının görevlendirmelerle ilgili olarak harcırah alıp almadığı da tespit olunarak, bu doğrultuda maddi tazminat yönünden de bir karar verilmelidir. O itibarla mahkemece, psikolojik tacizin bulunmadığı ve delillerin toplamasına gerek görülmediğinden söz edilerek, karar verilmesi doğru değildir. Hal böyle olunca; yerel mahkemece, Hukuk Genel Kurulu’nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulması gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.(818 S. K. m. 41, 49, 332) (6098 S. K. m. 417)

Durumun niteliği ve oldukça fazla teknik ayrıntı bulunması nedeniyle mobbing davalarında alanında uzman bir mobbing davası avukatından yardım alınması işçinin daha da büyük zararlara uğramaması açısından önem teşkil etmektedir.

2018-12-07T12:54:22+00:00

Yorum Yap

Telefon Numaranızı Girmeyi Unutmayınız!

Telefonunuz Site üzerinde gözükmeyecektir. Özel hayatın gizliliğine inanıyoruz!

Avukata SorHemen
+ +
WhatsApp chat